Saturday, January 18

‘समाचार र विचारको
साझा चौतारी’




सृजनाको चौतारी

काँकरभिट्टाको कथा बोकेको छ दश गजाले

काँकरभिट्टाको कथा बोकेको छ दश गजाले

Posted in सृजनाको चौतारी
जी एन शर्मा थाहा छैन ती मान्छेहरुले हेरेकी हेरेनन् नाटक दश गजा तर हेराउन पर्ने थियो उनीहरुलाई पनि जसको कथाले भरिएको थियो नाटक । नाटक हेरेपछि कुरो नचपाई भन्दा वर्तमानमा काँकरभिट्टाको यथार्थ सामाजिक चित्रणको एउटा पाटोलाई दश गजाले प्रकट गरेको पाईयो ।काँकरभिट्टाको वर्तमानको समाजको एक पक्षलाई सजिलै गरि बुझ्न सकिन्थ्यो दश गजामा । मुख्य गरि सुपारी, मकै ,छोकडा लगायतका वस्तुको वारिपारीको ओसार पोसार र त्यसमा संलग्नहरुको कथालाई टिपेको कथामा भारु नेरुको कथा पनि थोरै भएपनि जोडिन्छ । तर, यहाँका गरीबहरुको दैनिकी र भोको पेटको बाध्यता अनि परिवार भित्रको अन्तरकथालाई पनि नाटकले सपाट मिलाएर पस्केको छ । नाटकका लेखक भाई पर्वत पोर्तेलको निमन्त्रणामा जब नाटक हेर्ने गएँ । र, नाटक शुरु भयो त्यहाँ नाटक जस्तो नभएर शहरमा बसेका गरीबहरुको जिवन्त दैनिकी जस्तो लाग्यो । नाटक दश गजाले आफ्नो कथामा काँकरभिट्टाको वर्तमान प
महान् जनयुद्धको पहिलो सफल लडाइँ र दुस्मनको कब्जाका दिनहरू

महान् जनयुद्धको पहिलो सफल लडाइँ र दुस्मनको कब्जाका दिनहरू

Posted in सृजनाको चौतारी
सन्दर्भ : २४ औँ बेथान वीरता दिवस - अशोक सुवेदी प्रारम्भ यो महिना विश्व कम्युनिस्ट आन्दोलनका महान् नेता एवम् विचारकहरू कमरेड जोसेफ स्टालिन र कमरेड माओ त्सेतुङको जन्मदिवसको महिना हो । संसारभरका माक्र्सवादी लेनिनवादी र माओवादीहरूले महान् स्टालिन र माओका योगदानहरू स्मरण गर्दै त्यसलाई व्यवहारमा उतार्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरिरहेका छन् । मालेमावादीहरूले विश्वभर नै कमरेड माओको एक सय २७ औँ र कमरेड स्टालिनको एक सय ४२ औँ जन्मदिवस भव्यतापूर्वक मनाएका छन् । नेपालमा नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीले पनि देशैभर यी दिवसहरू मनाएको छ । ठीक यसैगरी महान् दार्श्निक कार्ल माक्र्सको दुई सयौँ जन्मशताब्दी संसारभर मनाइसकिएको छ र नेपालमा पनि मनाइएको छ । नेपालको कम्युनिस्ट आन्दोलनमा पनि यो महिना केही महत्वपूर्ण राजनीतिक घटनाक्रमका कारण चर्चित र महत्वपूर्ण छ । २०५२ साल फागुन १ गतेदेखि सुरु भएको जनयुद्धको पहिलो स
नियाल्दा

नियाल्दा

Posted in सृजनाको चौतारी
एस पी लुईटेल कविता शासन र शासकको परम्परा नियाल्दा प्रगति र समृद्धिका ठोस सपना देखाइएका सिटिजन, मिडल सिटिजन र सिनियर सिटिजनका हार्दिक कुरा सुन्दा त्यो शासनदेखि यो शासनसम्म, त्यो शासकदेखि यो शासकसम्म गम खाएर हेर्दा, भ्रष्टाचार एक आम बात छ जो चलेकै छ नीतिमा, भावनामा, जातमा, रङमा, लिङ्गमा अनि अर्थमा, स्रोतमा, शासनमा र राजनीतिमा परम्परागत अक्कलदारहरुको कुटिल कुटाई तत्रयत्र अथवा यत्रतत्र सर्वत्र कर्कट रोगझैँ जिउँका तिउँ छ । कथिएका सिटिजनलाई निर्विवाद रुपमा भित्तेघडीको पेन्डुलमजस्तो घरी यताको घरी उताको विवादित सीमानाकामा जोडेर तिनको मगज एकातिर सड्काउँदै र राष्ट्रवादीको अग्घोर नमुना खडा गर्दै शासन चलेकै छ, शासक मुस्कुराएकै छ तर, लोकका निमित्त आएका यी दिनहरु दिनप्रतिदिन हेर्दै जाँदा सत्ताका लालसीको मन्त्रमुग्ध वन्दनाहरु पदचाप, ध्वनि, आकाङ्क्षा र उन्मादता अनि तृष्णातुर
पोक्ची सोल्टिनी

पोक्ची सोल्टिनी

Posted in सृजनाको चौतारी
कमन देवान कविता पोक्ची सोल्टिनी तिमी बस्ने काठमाण्डौको यो चिसो खाल्डोमा म बेखर्चीको लागि एउटा चौताराको पनि अभाव छ जहाँ बसेर तिम्रो नाउँमा लेखुँ एउटा कविता । अनि सुनाइदिउँ हतार हतार गुडिरहेका माइक्रो, टेम्पो, ट्याक्सी र ठूल्ठूला बस, ट्रक र टिप्परहरुलाई उँभो आकास छेँड्न उडिजाने हवाइजहाजहरुलाई । कि म तिमीलाई उस्तै माया गर्छु बेहद माया गर्छु दिल खोलेर, मन जोडेर । म उर्फ उहीँ तिम्रो बेखर्ची ठूले फेसबुकबाट
टोपीको प्रश्न

टोपीको प्रश्न

Posted in सृजनाको चौतारी
जी एन शर्मा जब मैले उसलाई लगाएँ चट्ट पारेर , धार मिलाएर बाहिर देखिन भनेर निस्कन लागेँ टोपीले चिमोटेर प्रश्न ग¥यो मलाई लाउन त लायौ मलाई तर मनले कि टाउका ले ? मैले मनबाटै जवाफ दिएँ के मैले टाउकाले मात्र लगाए जस्तो छ र ? टोपीले भन्यो , धेरै त मलाई टाउकाले मात्रै उधिन्ने छन् नि त मैलै मनबाट भनेँ, टाउकाले होइन मनले लगाएको छु उसलाई मैले सोधेँ , मन र टाउकाले लगाउँदा को फरक नि ? टोपी हाँस्यो र भन्यो , नाटक र सत्यता, आवरण र स्नेह म बाहिर निस्केँ, टोपीले फेरि काने खुशी ग¥यो र भन्यो उ हेर त, ती थोरैले मनले मलाई लगाएकाछन् धेरै त मलाई टाउकाले लगाउनेहरुनै हुन् म टाउकाको सजावट मात्र होइन , स्वाभिमान र परिचय पनि हुँ बरु नलगाउ मलाई हेर्न र देखिन टाउकामा मनले लगाए पुग्छ तर , तिमी लगाउँछौ नै भने मन र टाउको दुबैले लगाउ उसले फेरि भन्यो , मेरो एउटा प्रश्न तिमी मलाई किन लगाउँछौ ? एक
कमरेड माओका आदर्श पछ्याउँदै चीनको यात्रामा

कमरेड माओका आदर्श पछ्याउँदै चीनको यात्रामा

Posted in सृजनाको चौतारी
- अशोक सुवेदी ‘विस्फोटक पदार्थ फेलाप¥यो’ भन्दै चीनको छेन्दु एयरपोर्टमै अलप पारिएको सुटकेस भेटिएको खुसी र बेइजिङ एयरपोर्ट टर्मिनलको रिमझिमसँगै ‘फस्र्ट एड’ खोज्दै र ब्याग घिसार्दै भौँतारिँदा एउटा पातलो–पातलो केटा स्वागत गर्न आइपुग्छ बास बस्ने होटेलको सिफारिस गर्दै। हामी होेटेलको भाडा सोध्छौँ अलि लापर्बाहीपूर्वक किनकि हाम्रो पहिलो ध्यान सहयात्री माणिक लामाको हातको घाउमा मलमपट्टी गर्नेतिर हुन्छ। टर्मिनलमा ट्रान्जिट समय कटाउन यत्रतत्र सफा भुइँमा सुतिरहेका मान्छेहरूले भारततिरका रेल स्टेसनको पनि झझल्को गराउँछन् । प्राथमिक उपचारकले ५० युआन लिनुअघि घाउ पुछेर एउटा टेप बाँधिदिन्छ र केही टेप पनि थमाउँछ । हामी फर्केर जाँदा पनि होटेलवाला हामीलाई पर्खेझैँ हामीतिरै आउँछ । उसले ३०० युआन भन्छ प्रतिरातको । रातको १२ बजिसकेको छ । हामी उसलाई तीन रात बस्दा प्रतिरात २५० युआनसम्ममा हुन्छ कि भनेर सोध्छौँ । ऊ लोभ
शुभकामना !

शुभकामना !

Posted in सृजनाको चौतारी
जोसेफ शर्मा मनबाट हजुरलाई शुभकामना यो पावन अवसरमा मेरो अनि तपाइँको पाप मोचन गर्न आउनु हुने उहाँलाई कोटी कोटी सादर प्रणाम हाम्रा हरेक सोचहरु सकारात्मक बन्न सकून हाम्रा हरेक ईच्छाहरु पवित्र बन्न सकून ह्दयमा दया र करुणाको सागर बनोस अरुको आँशू पुछ्न हाम्रा मन र हात हरु अघि सरुन् शुभकामना यो पावन खी्रष्टमसमा तपाइँलाई शुभकामना हाम्रा प्रत्येक वचनहरु सत्यको जगमा जन्मन सकून हाम्रा हरेक कर्मले परोपकारको मार्ग समातोस लोभ, लालच र भोगबाट टाढा रहन सकौँ घमण्ड र ईष्र्याबाट सधै पर बन्न सकौँ हाम्रा हरेक मनहरु कञ्चन र पवित्र बन्न सकून शुभकामना हजुरलाई शुभकामना पावन प्रभूको जन्मदिनमा शुभकामना बिश्वासको मैदान हाम्रो पहाड बन्न सकोस परमेश्वरको वचन हामीलाई प्राण बन्न सकोस आत्मियता र आदरका नमूना बन्न सकौँ शान्ति र सदभावका पूञ्ज बन्न सकौँ सबै ओठहरुमा मुस्कान देख्न सकौँ सबै मनहरुमा शान्ति
दमकमा भाषाविद् न्यौपानेसहित नेपाल भारतका पाँच साहित्यकार पुरस्कृत

दमकमा भाषाविद् न्यौपानेसहित नेपाल भारतका पाँच साहित्यकार पुरस्कृत

Posted in सृजनाको चौतारी
दमक/झापाको दमकमा आज भाषाविद् डा. टंक न्यौपानेसहित नेपाल र भारतका ५ जना साहित्यकारहरुलाई पुरस्कार प्रदान गरिएको छ । न्यौपानेलाई साहित्यकार भवानी मिश्रद्धारा स्थापना गरिएको भवानी मिश्र राष्ट्रिय साहित्यिक पुरस्कार प्रदान गरिएको हो भने भवानी मिश्र अन्तराष्ट्रिय साहित्य पुरस्कार भारत दार्जिलिङका शुकराज दियालीलाई प्रदान गरियो । त्यसैगरी भवानी मिश्र प्रादेशिक साहित्य पुरस्कार साहित्यकार पुण्यप्रसाद खरेल र झापा साहित्यिक पुरस्कार मुनाराज शेर्मालाई प्रदान गरिएको छ । त्यस्तै भवानी मिश्र दमक साहित्यिक पुरस्कार लक्ष्मी निरौलालाई प्रदान गरिएको छ । साहित्य कला संगम दमकले ति पुरस्कारहरु प्रदान गर्न आयोजना गरेको विशेष कार्यक्रममा नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानका परिषद सदस्य प्राज्ञ दिनेशराज पन्तको प्रमुख आतिथ्य रहेको थियो । साहित्य संस्कृति संरक्षणमा जोड कार्यक्रमका वक्ताहरुले नेपाल भौगोलिक रुपमा सा
प्रहरी घेराबन्दीमा देशभक्तिका कविता

प्रहरी घेराबन्दीमा देशभक्तिका कविता

Posted in सृजनाको चौतारी
स्रष्टाहरूले भने– धम्की नदे भारत - अशोक सुवेदी मिति : मङ्सिर २६ गते बिहीबार समय : दिउँसो एक बजे ‘सर, हल भरियो । अब आएर कार्यक्रम सञ्चालन गर्दा हुन्छ’, संवाद डबलीका सञ्चालक कमरेड दीपेन्द्र रावलले कुराकानीका क्रममा भन्नुभयो । ब्यानरमा आयोजक संवाद डबली रहेकाले सबै स्रष्टालाई त्यति ‘खतरा’ नहोला भनेर आमन्त्रण गरिएको थियो । हातमा राष्ट्रियता रक्षाका लागि ‘कविताका स्वरहरू’ शीर्षक कार्यक्रमको ब्यानर बोकेर डिल्लीबजारबाट कार्यक्रमस्थल अनामनगर संवाद डबलीतिर जाँदै गर्दा अचानक अखिल नेपाल जनसांस्कृतिक महासङ्घका महासचिव खेम थपलियाले फोन गर्नुभयो, ‘तपाईं जहाँ पुग्नुभएको भए पनि तत्काल फर्किहाल्नुस्, हलमा नजानुस् । संवाद डबलीलाई प्रहरीले घेरा हालिसकेको छ ।’ मसँग सडकमा राष्ट्रियताका लागि कविता आन्दोलन घोषणा गरेर प्रहरीका आँखा छल्दै छड्के कविगोष्ठी, कविता पोस्टरिङलगायत कार्यक्रम गर्दै आएका कमर

मान्छे

Posted in सृजनाको चौतारी
कविता शुभद्रा भट्टराई हर्षविभोर भएर रमाउने गर्छ मान्छे दङ्ग परेर सजाउँछ कयौ सपनाहरू ठान्छ बुढेसकालको साहारा मख्ख पर्छ र पुलकित हुन्छ सन्तान जन्मिए पछि कुल्चन दिदैनन् कहिल्यै पाईलाले हिलोमा बिझ्ला कलिला पाउमा कॉडो भनेर बोकी हिड्छ काधमा अभावको आभास हुन दिदैन कहिल्यै लाटो खोरून्डो जस्तो भए पनि अति पृय हुन्छ आफ्नै सन्तान बिरामी हुदा चसक्क चस्कन्छ छातीको देब्रे पाटो अनेकौ विपत्तिसँग हार मान्दैन मान्छेले हार्ने त केवल आफ्नै सन्तानसँग न हो फेसबुकबाट साभार