‘समाचार र विचारको
साझा चौतारी’



कृषि र किसान

थोकमा सस्तो, खुद्रामा छोइनसक्नु तरकारी

थोकमा सस्तो, खुद्रामा छोइनसक्नु तरकारी

Posted in कृषि र किसान
असार ३०, २०७७ काठमाडौं – कालीमाटी थोक बजारको तुलनामा खुद्रामा तरकारीको भाउ पाँच गुणासम्म महँगो छ । कालीमाटी तरकारी बजारमा प्रतिकेजी १२ रुपियाँ थोकमा किनबेच भएको गोलभेँडा कीर्तिपुरमा प्रतिकेजी ६० रुपियाँमा खुद्रा किनबेच भइरहेको छ । गोलभेँडा मात्रै होइन हरेक तरकारीको भाउ यसैगरी महँगो भएको छ । यसको प्रत्यक्ष मारमा आमसर्वसाधारण उपभोक्ता परेका छन् । तरकारीका खुद्रा व्यापारीले सार्वजानिक सवारीसाधन नचलेको बहाना बनाउँदै मनलाग्दी भाउमा तरकारी बिक्री गर्न थालेपछि यसको मारमा उपभोक्ता परेका हुन् । त्यसो त कालीमाटी फलफूल तथा तरकारी बजार विकास समितिका अनुसार गत वर्षको यस अवधिको तुलनामा अहिले हरेक तरकारीको भाउ सस्तो भएको छ तर खुद्रा बजारमा तरकारी छोइनसक्नु छ । कालीमाटी फलफूल तथा तरकारी बजार विकास समितिका निर्देशक विनय श्रेष्ठले थोक बजारमा अघिल्ला वर्षहरूको तुलनामा अधिकांश तरकारीको भाउ सस्तो भएको द
कुखुरापालनमा सुधारको लक्षणः चल्लाको बिक्री बढ्यो, मासु र अण्डाको मूल्य आकाशियो

कुखुरापालनमा सुधारको लक्षणः चल्लाको बिक्री बढ्यो, मासु र अण्डाको मूल्य आकाशियो

Posted in कृषि र किसान
असार ३०, २०७७ चितवन – कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) सङ्क्रमणको त्रासले गरिएको बन्दाबन्दीका कारण धराशयी अवस्थामा पुगेको नेपालको कुखुरापालन क्षेत्रमा केही दिनयता सुधारको लक्षण देखापरेको छ । चल्लाको बिक्री बढेको छ, मासु र अण्डाको खपत मात्र होइन मूल्य आकाशिएको छ । नेपाल पोल्ट्री महासङ्घका अध्यक्ष गुणचन्द्र विष्टका अनुसार चैतको सुरुदेखि नै समस्या देखिएको व्यवसायमा असारको आधाआधीमा आइपुग्दा केही आशा पलाएको छ । उत्पादन कम भए पनि बोइलर पालकले उत्पादनको मूल्य पाउन थालेका छन् । अण्डाका बिक्री राम्रै छ । चल्लाको उत्पादन र खपत सुरु भएको छ । अध्यक्ष विष्टको भनाइलाई आधार मान्दा सुरुवातका दिनमा कोभिड–१९ सङ्क्रमण माछा, मासुसँग जोडियो । पोल्ट्री उत्पादन, दानाको कच्चा पदार्थको अभावसँगै मूल्यमा वृद्धि र ढुवानीको समस्याले पिरोलियो । उत्पादन एक ठाउँबाट अर्को ठाउँमा लैजानसक्ने वातावरण बनेन । समस्या र अभाव झेल्
IMPORTANCE OF FOOD SELF SUFFICIENCY IN RELATION TO HAVOC OF COVID-19 IN NEPAL

IMPORTANCE OF FOOD SELF SUFFICIENCY IN RELATION TO HAVOC OF COVID-19 IN NEPAL

Posted in कृषि र किसान
As the novel coronavirus, COVID-19 continues to spread putting enormous strains on the public health system around the world it also has a potential impact on food supply and food demand globally and within the country too due to lockdown going on to avoid its transfer. This severe situation has badly affected the country which relies on tourism, remittances, and countries whose informal sector, service sector, and manufacturing sector are a big part of the population. Weird job losses and lockdown has made people more vulnerable. Due to this pandemic, no. of people suffering from acute food insecurity has increased rapidly and over 265 million face hunger globally. We can see both demand-side crises like people losing their jobs and thus their food purchasing power and supply-side crisis ...
सलह पुनः आउने सम्भावना, सतर्क रहन आग्रह

सलह पुनः आउने सम्भावना, सतर्क रहन आग्रह

Posted in कृषि र किसान
असार २८, २०७७ काठमाडौं – कृषि तथा पशुपक्षी विकास मन्त्रालयले नेपालमा भारत हुँदै सहल अझै प्रवेश गर्ने सम्भावना रहेकाले त्यसमा सतर्क रहन प्रदेश तथा स्थानीय तहलाई आग्रह गरेको छ । असार १४ गते नेपाल प्रवेश गरेका सलह फाट्टफुट्ट रूपमा मात्र देखिएकामा अर्को झुन्ड आउने सम्भावना पनि बढ्दै गएको मन्त्रालयका प्रवक्ता एवं सहसचिव डा. हरिबहादुर केसीले बताए । उनले भने, “सुरुमा आएको सलह आफैँ हराउँदै गएको छ, कतैकतै एक/दुईवटा देखिन्छ । त्यसले खासै धेरै कुनै नोक्सानी पनि गरेको छैन तर भारतबाट अर्को झुन्ड आउने सम्भावना देखिएको छ । ” भारतका पटना, दरभङ्गा, वनारसलगायतका क्षेत्रमा देखिएको सलह कुनै पनि बेला नेपाल छिर्नसक्ने उनले बताए । भारतको उत्तर प्रदेशको कानपुर र इटावाको बीचमा पर्ने औरैया आसपास करिब १५० हेक्टर क्षेत्रफलमा सलहका दुईवटा झुन्ड देखिएका छन्। यी झुन्डहरू हावाको बहावसँगै भारतको पूर्वतर्फ वाराणसी ह
गतिलो आम्दानीको स्रोत बन्यो टिमुर खेती

गतिलो आम्दानीको स्रोत बन्यो टिमुर खेती

Posted in कृषि र किसान
वसन्त विवश आचार्य तुलसीपुर। तुलसीपुर उपमहानगरपालिका वडा नम्बर ३ प्रतापकोटका मानबहादुर वलीको पाखो बारी त्यसै खेर गएको थियो । वर्षदिनमा मुस्किलले वस्तुभाउँलाई सातादिन पुग्ने घाँसभन्दा त्यसबाट कुनै पनि उत्पादन थिएन बरु पाखोबारीमा भुक्षय हुने डर मात्रै थियो । पारिवारीक निजी वन संघ नेपालले टिमुर खेतीका लागि उत्प्रेरित गरेपछि अहिले उनको पाँखाभरी टिमुरका बोटमा टिमुरका झुप्पा फलेका छन्। “एउटा रुखमा सुकेको ३ किलोसम्म फल्ने गरेको छ ” उनले टिमुरको बजार मुल्य राम्रो हुनुका साथै विक्री पनि सहजै हुने गरेको वताए । “न केही दुख न त विक्री नहुने तनाव नै, साह्रै राम्रो भएको छ ” उनले खुसी व्यक्त गरे । टिमुर खेतिका लागि वडा नम्वर ३ को नाउँला, वल्ले, कल्ले, थापापानी र प्रतापकोटलाई उपयुक्त मानिन्छ । पारिवारीक निजी वनले त्यहाँको हावापानी सुहाउँदो हुने भएकाले किसानहरुलाई टिमुर खेतितर्फ आकर्षित गर्नका
कौडीको भाउमा चिया बेच्दा रुन्छ मन : चिया किसान

कौडीको भाउमा चिया बेच्दा रुन्छ मन : चिया किसान

Posted in कृषि र किसान
इलाम। सूर्योदय नगरपालिका–७ का चिया किसान डम्बर कटुवाललाई आजकाल किसान भएकामा ठूलो ग्लानी छ । एउटै विषयलाई लिएर पटक–पटक आन्दोलन गर्नुपरेकामा र चियाको उचित मूल्य नपाएकामा धुरुधुरु रुन मन लाग्छ । बन्दाबन्दीको समयमा घरमा नुनतेल साट्ने चियाको मूल्य नै ‘कौडीको भन्दा कम परेपछि’ उनलाई अहिले चिया बेच्नु न नबेच्नु भएको छ । “खासमा दुःख गरेअनुसारको भाउ पाउनु त पर्छ नि । आखिर किन हामीलाई लागत नै नउठ्ने मूल्य लिन बाध्य बनाइन्छ”, कटुवाल भन्छन, “घरमा साग रोप्ने करेसाबारीमा पनि चिया नै लाइयो, अहिले चकलेटको मूल्यमा चिया दिनु पर्दैछ । कहिलेचाहिँ हामीले यो विषयबाट मुक्ति पाउँछौँ ।” बन्दाबन्दीको समयमा पनि हरियो चियापत्तीको सोचेजस्तो मूल्य नपाएपछि डम्बर यतिबेला के गर्ने र कसो गर्ने अवस्थामा पुग्नुभएको छ । स्थानीय सूर्योदय नगरपालिका (सूनपा) ले पनि चियाको भाउ प्रतिकिलो ४० रुपैयाँ भन्दा कम नकिन्नु भनेर का
बढ्दो शहरिकरण सँगै लोकप्रिय बन्दै कौसी खेती

बढ्दो शहरिकरण सँगै लोकप्रिय बन्दै कौसी खेती

Posted in कृषि र किसान
२१ असार, २०७७ प्रेम प्रकाश बुडाथोकी अहिले कृषिप्रतिको दिनानुदिन घट्दो आकर्षण, बढ्दो शहरीकरण, बिदेशी उत्पादनमा परनिर्भरता, जोश जागर र कर्मशिल युबा बर्षनि हजारौं लाखौं सङ्ख्यामा बिदेश पलायन, देशमा रोजगारीको अभाव जस्ता समस्याहरुले उग्र रुप लिएको बेला कौसी खेती एउटा जरुरी आकर्षित गर्ने माध्यम र सबै समस्या वा चुनौतीहरुको समाधान चै पक्कै बन्न सक्छ । हाम्रो देश नेपाल कृषिप्रधान देश हो यो तथ्यमा भनौं कि यसमा ठुलो प्रतिशत जनसंख्या कार्यरत वा आश्रित छन या यसो भनौ कृषिले ठुलो प्रतिशतमा कुल ग्रहस्थ उत्पादनमा योगदान पुराएको छ। बढ्दो जनसंख्या सँगै अहिले मनिसहरु गाउँघर छाडेर ठुलो जमातमा सहर ओर्लिएका छन। कथा ब्यथा हरेकको अनेक अनेक कोहि भौगोलिक बिकटता, असुविधाका कारण राम्रो शिक्षा, स्वास्थ, रोजगारिको लगि भने कोहि गाउँमा बसेर गरिखान सकिन्न भनी सेवा सुबिधाको लाभ लिन। यी सँगै अरु अनेकौं लक्ष्य लिएर स
साँच्चै सलह खान हुन्छ त ?

साँच्चै सलह खान हुन्छ त ?

Posted in कृषि र किसान
असार २०, २०७७ काठमाडौं – कोरोना भाइरसको आतङ्कले विश्वलाई थिचिरहेका बेला नेपालमा सलहको आतङ्क थपिएको छ । कोरोनाले मानिसको ज्यान लिइरहेको छ भने सलह चाहिँ मानिसले मीठो मानेर भोजन गरेको चर्चा छ । विदेशी मुलुकमा सलह भुटेर, उसिनेर, साँधेर अनि झोलसहित खाएका कैयौँ भिडियो युट्युबमै भेटिन्छन् । नेपालमा यो खान हुन्छ भन्ने एकथरी छन् भने खान हुँदैन भन्ने मत राख्ने विज्ञ छन् र उनीहरूले चरा, कुखुरा वा हाँसलाई दाना बनाएर दिन सकिने बाटो पनि देखाएका छन् । के साँच्चै सलह खान हुन्छ त ? पछिल्लो समय सलह खरिद बिक्री गर्ने क्रम बढेको छ । यसलाई पकाएर खाने प्रवृत्ति पनि देखिएको छ । सलह खान हुन्छ भन्नेले खान थालेका छन् । खान हुन्न कोरोना जस्ता भाइरस फैलाउन सक्छ भन्ने अर्काथरीले नखान प्रेरित गरिरहेका छन् । त्रिभुवन विश्वविद्यालयका कीट विज्ञ डा. प्रेमबहादुर बुढा सलहमा उच्च प्रोटिन हुने भएकाले खान हुने बताउँछन
धान खेतीमा एस.आर.आई. प्रविधि

धान खेतीमा एस.आर.आई. प्रविधि

Posted in कृषि र किसान
किरण आचार्य १९ असार, २०७७ एस. आर.आई. विभिन्न सिद्धान्त र प्रविधिको प्याकेज हो,जसले कुनै पनि जातका धानबाट किसानहरूलाई धेरै उत्पादन प्रदान गर्दछ। तर, यो प्रविधि विशेष गरी बढी गाज दिने धानका जातहरूमा प्रयोग गरिन्छ । यो प्रविधि कुनै निश्चित ढांचामा धान रोप्ने विधि हो। एस.आर.आई.ले धान रोप्ने विधिमा धानको बिरूवा, माटोको, पानी र खाद्य तत्वमा सुधार, परिवर्तन र व्यवस्थापन जस्ता विषयमा मुख्य भूमिका खेल्दछ। यस प्रविधिको प्रयोगबाट २०-३० % धानको उब्जनीमा वृद्धि भएको पाइएको छ । यो विधि पहिले १९८३ मा अफ्रीकाको मेडाग्यास्कर भन्ने छेत्रबाट सुरू गरिएको हो। प्रमुख सिद्धान्त : १. एक पटकको रोपाइमा एउटा मात्र बेर्ना रोप्ने। २. दुई पाते अवस्था (८-१० दिनको) कलिलो उमेरमै बिरूवा सार्नु पर्ने। ३. बेर्ना बिचको आपसी प्रतिस्पर्धा घटाउने। ४. कोनो व्यीडर जस्ता हाते मेसिनको प्रयोग। ५. माटोको उर्वरा शक्ति वृद
किसान कालोबजारीकाे दोहरो मारमा, ट्रेडिङ्गकाे मल किसानसम्म पुगेन

किसान कालोबजारीकाे दोहरो मारमा, ट्रेडिङ्गकाे मल किसानसम्म पुगेन

Posted in कृषि र किसान
१९ असार २०७७ सुभेन्द्र दास, लहान । लामो समयदेखि जारी लकडाउनका कारण पीडामा रहेका किसान मलखादमा भइरहेको कालोबजारीका कारण दोहरो मारमा परेका छन् । गत वैशाख र जेठ महिनामा ठूलो परिमाणमा कृषि सामग्रि संस्था र साल्टट्रेडिङ्गद्वारा मलखाद वितरण गरिएको भए पनि किसानले पाउन सकेका छैनन् । सरकारी अनुदानमा आएको मलखाद व्यापारीले हात पारेको किसानको गुनासो छ । नियमनकारी निकायले लकडाउनमा अनुगमन गर्न नसकेका कारण सम्बन्धित निकाय र व्यापारीको मिलोमतोका कारण किसानले मलखाद पाउन नसकेर बढी मूल्यमा खरिद गर्न बाध्य भएका छन् । सिरहामा गत वैशाखदेखि मलखादको अभाव छ । व्यापारिक स्रोतका अनुसार संस्थान प्रमुख र व्यापारीको सेटिङ्गमा मलखाद वितरणमा अनियमितता बढेको हो । अनुदानको मलखाद खरिद गरेर उनीहरुले किसानलाई मनपरी मूल्यमा बिक्री वितरण गर्ने गरेको बिष्णुपुर गाउँपालिकाका किसान सुरेश कुमारले बताए । ‘लकडाउनका कारण म