‘समाचार र विचारको
साझा चौतारी’



कृषि र किसान

चिराइतोले उचित मुल्य नपाउदा भोजपुरका कृषक मारमा

चिराइतोले उचित मुल्य नपाउदा भोजपुरका कृषक मारमा

Posted in कृषि र किसान
युवराज विष्ट भोजपुर / बहुउपयोगी जडिबुटि चिराइतोको मुल्यमा गिरावट आएपछि भोजपुरका किसान समस्यामा परेका छन् । किसानको व्यवसायिक चिराईतो खेतीमा आकर्षण बढे पनि मुल्यमा भने वर्षेणी गिरावट आउन थालेपछि उनीहरु समस्या परेका हुन् । उनीहरुले उत्पादन पनि राम्रै गरिरहेका छन् । विगतका वर्षहरुमा प्रतिमन २० देखि २५ हजार रुपँैयामा विक्री गर्दै आएका कृषकहरु यस वर्ष प्रतिमन ८ हजार रुपैँयामा बिक्री गर्न बाध्य भएका छन् । स्थानीय कृषक एकराज विष्टले भने, ‘१२ रोपनी बारीमा चिराइतो खेती गरिरहेको छु । मुल्य वर्षेणी बृद्धि हुनको साटो घटिरहेको छ । उत्पादन त राम्रो छ तर बजारीकरणमा समस्या हुँदा भने समस्या छौँ अहिले प्रतिमन ६ हजार रुपैँयामा विक्री गर्न बाध्य छौँ।’परिवारसँग बसेर आफ्नै ठाउँमा गरिने खेती भएकोले विदेशमा दुःख गर्नु भन्दा हाल पाउने गरेको मुल्य पनि ठिकै रहेको कृषक विष्टको भनाइ छ । निरन्तर खेती गरी रहेकोले एक
किवी : बहुगुणि, स्वादिलो र पोसिलो

किवी : बहुगुणि, स्वादिलो र पोसिलो

Posted in कृषि र किसान
किवीफल एक प्रकारको बहुबर्षिय लहरा स्वभावको पतझड फलफुल हो। नेपालको सन्दर्भमा १२०० मिटर देखि माथिको उचाई, कम तापक्रम, धेरै पानि पर्ने, धेरै आद्रता भएको स्थानमा यसको खेति राम्रो हुन्छ। किवीफलको व्यवसायिक उत्पादन गर्न १६०० मिटर देखी २००० मिटरको उचाई सबैभन्दा उपयुक्त देखिएको छ। किवी बहुउपयोगी बहुगुणी लहरैलहरामा धेरै फल्ने, अलि महङ्गो, स्वादलो, सुपाच्य र स्वस्थकर फलफुल हो। त्यससँगै किवी धेरै मात्रामा उत्पादन हुने भएकाले यसले हाम्रो खाद्य भण्डारणलाई पनि समृद्ध बनाएको छ।मुख्य कुरा किवी स्वास्थका लागि निकै पोषिलो छ।आफुलाई खान मन लागे बगैँचामा गएर किवीफललाई टिपेर बाहिरको झुस फालेर खान सकिन्छ। किवीफलबाट धेरै प्रकारका बहुमुल्य उत्पादन बनाउन पनि सकिन्छ जस्तै किवी जाम, किवी जेली, किवी वाइन, किवी ब्राण्डि, किवी जुस, किवी स्क्वास, किवी क्याण्डि, किवी माडा, किवी अचार आदि। चाइनिजहरुले बालबच्चा र सुत्केरी
बीउको गुणस्तर कायम राख्ने तरिकाहरु

बीउको गुणस्तर कायम राख्ने तरिकाहरु

Posted in कृषि र किसान
चन्दन कुमाल  गुणस्तरीय बीउको प्रयोग कृषि उत्पादन बृद्धिको प्रमुख कारक भएकाले गुणस्तरीय बीउको उपलब्धता कृषि कार्यमा संलग्न सबै किसानहरुको माग र राष्ट्रको आवश्यकता हो । किसानले प्रयोग गर्ने बीउ गुणस्तरीय हुनको लागि बीउ मुल्य श्रृङ्खलाका सबै तहमा बीउको गुणस्तर सकेसम्म बढाउने नसकिए घट्न नदिने खालका क्रियाकलापहरु सञ्चालन गर्नुपर्छ । खाने अन्नको उत्पादन र बिक्री वितरणका क्रममा गरिने क्रियाकलापहरुको तुलनामा बीउ उत्पादन र वितरणमा केही अतिरिक्त कामहरु गर्नुपर्ने भएकाले खाने अन्नको भन्दा बीउको बजार मूल्य बढी हुने गरेको हो । गुणस्तरीय बीउ उत्पादन र बिक्री वितरणको लागि निम्नलिखित कार्यहरु गर्नुपर्दछ । १. बीउ बाली खेत निरीक्षण बीउ बाली लगाईएको खेत कम्तिमा २ देखि ५ पटकसम्म निरीक्षण गर्नुपर्दछ । प्रमाणीकरण पद्धति अनुसार बीउ उत्पादन गरिएको छ भने निरीक्षणको काम बीउ प्रमाणीकरण निकायमा कार्यरत कर्मचारीबाट
Probable Application and Challenges of GIS in Nepalese Agriculture Scenario

Probable Application and Challenges of GIS in Nepalese Agriculture Scenario

Posted in कृषि र किसान
३ मङि्सर, २०७७ Nepal, an agrarian country seems pretty laid back when it comes to adopting digital tools in agriculture. Not that, we Nepalese are away from or unacknowledged of cost-effective mechanization or extension services offered by few apt mobile applications. But what besides necessitate are technologies that conform with changing the climatic regime and present soil properties. And, Geographic Information System (GIS) is one of such tools. GIS is a system/technological field that helps to organize, understand, and communicate the geographical objects around us by enabling evidence-based decision support through spatial analysis of datasets. Conventional farming practices which we have been following for ages treat every parcel of farmland uniformly for application of fertiliz
हिमपात हुँदा हुम्लाका किसानलाई राहत

हिमपात हुँदा हुम्लाका किसानलाई राहत

Posted in कृषि र किसान
सिमकोट। आज बिहानदेखि हिमपात हुँदा किसान खुसी भएका छन् । जेठासी बाली जौ, गहुँ र उवा छर्ने समयमा हिमपात हुँदा जोत्नलाई सहज हुने भएपछि किसान खुसी भएका हुन । सोमबार बिहानै हिमपात भएपछि किसानमा खुसीयाली छाएको स्थानीय भक्त रोकायाले बताउनुभयो । लामो समय पानी नपरेको कारण जमिन सख्खा भएर जोत्न कठिन हुने देखिएका बेला यो हिमपातले त्यसलाई सहज बनाउने बिस्वास किसानलाई छ । हिमपातले किसानका लागि जेठासी बाली छर्न सहज भएको धुलो हराएर जिल्लामा फैलिएको रुघाखोकी पनि बिसेक हुने उहाँले बताउनुभयो । हुम्लामा रुघाखोकी बिरामी बढेका छन् । त्यो संगै यो हिमपात हुम्लामा दोस्रो पटक हो । उत्तरी हुम्लाका उच्च स्थानमा पहिलो हिमपात कात्तिक १८ गते भएको थियो । हिमपातले चिसो भने बढेको छ । बिहान तापक्रम माईसन सात डिग्री पुगेको छ । उत्तरी हुम्ला सेताम्मे भएको छ भने तिहारका टिका लगाउन केही कठिनाई हुनेछ । स्रोत : गोरखापत्र,
Organic Agriculture in Nepal, Opportunities and Challenges

Organic Agriculture in Nepal, Opportunities and Challenges

Posted in कृषि र किसान
Agriculture being Nepal’s principle economic activity, employing more than 65% of total population, contributed 26.98% of total GDP of Nepal in FY 2018/19. Nepal Government has always emphasized this sector for dealing with key issues of poverty alleviation and economic development. Its support however is inclined towards conventional agriculture rather than organic farming. Organic Agriculture is the production system that enhances the health of soil, ecosystem and people and minimize adverse effects on natural resources by prohibiting the use of synthetic chemicals. Nepal’s organic agricultural production has a relatively short history. Organic Agriculture was included as one of the priority sectors in Nepalese agriculture since the 10th Five Year Plan (2059/060-2063/064). Organic Agr
Situation of seed production in Nepal

Situation of seed production in Nepal

Posted in कृषि र किसान
Seed is a fertilized mature ovule that posses’ embryonic plants, stored food materials and a protective coat (testa), which is viable and has capacity to germinate. Seed material includes all vegetatively propagated materials like Tubers of potato Bulb of onion and garlic Rhizome of turmeric and zinger Roots of yam and cassava Sets of sugarcane Cutting of flowers and fruits Grafts of fruits Seed production is done for raising new crop which should be viable, having embryo. During seed production strict attention must be given for maintenance of genetic purity and other qualities of seed in order to exploit the full dividends sought to be obtained by introduction of new superior crop plant varieties. Seed production must be carried under standard and well-organized condition. Seed
उधारा उखु किसानलाई चिनी मिलले छ वर्षदेखि १ अर्ब २० करोड तिर्न बाँकी

उधारा उखु किसानलाई चिनी मिलले छ वर्षदेखि १ अर्ब २० करोड तिर्न बाँकी

Posted in कृषि र किसान
कात्तिक २५, २०७७ काठमाडौं - उखु किसानले आन्दोलन गरे पनि अझै १ अर्ब २० करोड रुपैयाँ भुक्तानी पाएका छैनन्। चिनी मिलले विभिन्न बहाना झिकेर पछिल्लो ६ वर्षदेखिको बक्यौता रकममा झुलाएको झुलायै गरेका हुन्। सरकारले गत वर्ष पुसमा बक्यौता उपलब्ध गराउन पहल गरिदिने भनेर किसानसँग सहमति गरेको थियो। तर, एक वर्ष पुग्न लाग्दा पनि किसानले ८ चिनी उद्योगबाट भुक्तानी पाउन सकेका छैनन्। उखु किसानले संघीय राजधानी काठमाडौंमा आएर पुस १ गतेदेखि अढाई साता लामो आन्दोलन गरेका थिए। उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयले पुस १८ गते सम्पूर्ण बक्यौता उपलब्ध गराइदिने भनेर उखु किसान संघर्ष समितिसँग लिखित सहमति गरेको थियो। ‘तर, वर्षदिन बित्न लाग्दा पनि सम्पूर्ण बक्यौता भुक्तानी भएन’, संघर्ष समितिका अध्यक्ष रामस्वार्थ रायले भने, ‘घरव्यवहार छाडेर कठ्यांग्रिने जाडोमा राजधानीमा आन्दोलन गर्न सरकार र उद्योगले बाध्य बनाए। पुर
उखु किसान पुनः आन्दोलित

उखु किसान पुनः आन्दोलित

Posted in कृषि र किसान
कात्तिक २४, २०७७ काठमाडौं – चिनी उद्योगीले उखु किसानको बक्यौता भुक्तानी नगरेपछि उखु किसानले पुनः आन्दोलनमा जाने घोषणा गरेका छन् । चिनी उद्योगले उखु किसानलाई बुझाउनुपर्ने बक्यौता रकम छठलगत्तै नपाए २७ मंसिरदेखि पुनः आन्दोलनमा जाने घोषणा गरेका हुन् । आइतबार उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्तिमन्त्री लेखराज भट्टलाई ज्ञापनपत्र बुझाउँदै उखु किसानले बक्यौता रकम नपाएकाले आन्दोलनमा जानुपर्ने बाध्यता भएको बताएका छन् । उखु किसान संघर्ष समिति सर्लाहीका अध्यक्ष रामस्वार्थ रायले विगतमा भएको सहमतिसमेत अहिलेसम्म कार्यान्वयन नभएको बताए । उनले भने, ‘सरकारसँग भएको सहमतिअनुसार गत २५ माघभित्रै सबै बक्यौता पाउनुपर्ने थियो । तर, सम्झौता भएअनुसार हामीले बक्यौता पाएका छैनौं । छठसम्म बक्यौता नपाए २७ मंसिरबाट काठमाडौंको माइतीघर मण्डलामा सबै किसान आएर आन्दोलन गर्नेछौं ।’ राजधानी दैनिकमा कौशिला कुँवरले लेखेकी छिन् ।
Organic Coffee production in Nepal: Status and Opportunities

Organic Coffee production in Nepal: Status and Opportunities

Posted in कृषि र किसान
२० कार्तिक, २०७७ Organic Coffee production is one of the foremost commercial aspects of the agriculture in Nepal. Coffee is considered as major cash crops with increasing demand of organic coffee in both national and international markets. In Nepal, coffee is first planted in 1938AD after a hermit planted coffee seeds in Gulmi brought from Myanmar and distributed to other regions. Later on, Nepal Coffee Company established in 1983/84 commercialized coffee farming. Now, coffee is being cultivated on 42 districts in the mid hills of Nepal covering an area of more than 2646 ha of land with an average production rate of 517 Mt of green beans. Gulmi, Pyuthan, Palpa, Argakhanchi, Lalitpur, Tanahu, Kavre, Lamjung, Kaski, Syangja, Parbat and Baglung are some major districts well known for coffe