‘समाचार र विचारको
साझा चौतारी’




स्वास्थ्य

नोबेलमा नयाँ विद्यार्थीलाई स्वागत र अभिमुखीकरण

नोबेलमा नयाँ विद्यार्थीलाई स्वागत र अभिमुखीकरण

Posted in स्वास्थ्य
विराटनगरः नोबेल मेडिकल कलेजमा भर्ना भएका पारामेडिकलका नयाँ विद्यार्थीलाई स्वागतसहित अभिमुखीकरण कार्यक्रम गरिएको छ । सीटीईभीटीको पारामेडिकल कार्यक्रमअन्तर्गत स्टाफ नर्स, डिप्लोमा इन फार्मेसी, ल्याब टेक्निसियन, डेन्टल हाइजिन र रेडियोग्राफीमा भर्ना भएका नयाँ विद्यार्थीलाई स्वागत गरिएको हो । कार्यक्रममा नोबेलका नायब प्रमुख कार्यकारी अधिकृत डा. विश्वनाथ अधिकारी, शैक्षिक विभाग निर्देशक प्रोफेसर एजी सिंह, अन्तर्राष्ट्रिय शैक्षिक निर्देशक डा. निरञ्जन कुमार, शैक्षिक कार्यक्रम संयोजक डिल्लीराम निरौला, जगन्नाथ बराल लगायतले विद्यार्थीलाई अबिर र खादा लगाएर स्वागत गरेका थिए । कार्यक्रममा पारामेडिकल कार्यक्रमका निर्देशक कमल पराजुली, नर्सिङ निर्देशक दुर्गा चौलागाईं र नर्सिङ शिक्षिका डेजिना थापाले विद्यार्थीलाई कलेजको बारेमा जानकारी गराएका थिए । सो अवसरमा बोल्दै नोबेलका नायब प्रमुख कार्यका
तथ्याङ्कले भन्छ,  गत ५० वर्षमा डेङ्गु रोगको सङ्क्रमण ३० गुणाले बढेको छ 

तथ्याङ्कले भन्छ, गत ५० वर्षमा डेङ्गु रोगको सङ्क्रमण ३० गुणाले बढेको छ 

Posted in खबर, स्वास्थ्य
मेचीनगर। बितेको ५० वर्षमा डेङ्गु रोगको सङ्क्रमण ३० गुणाले बढेको एक तथ्याङ्कले देखाएको छ । विश्वको आधाभन्दा बढी जनसङ्ख्या यो रोगको जोखिममा रहेको र १ सय २८ भन्दा बढी देशमा ३ दशमलव ९ अर्ब मानिस यो रोगको जोखिम क्षेत्र भित्र रहेको देखिएको छ । मङ्गलबार झापाको मेचीनगर नगरपालिकाले आयोजना गरेको डेङ्गु रोग नियन्त्रणसम्बन्धी नगरपालिकास्तरीय अभिमुखीकरण तथा अन्तरक्रिया कार्यक्रममा स्वास्थ्य कार्यालय झापाका डेङ्गु रोगका फोकल पर्सन तथा भेक्टर कन्ट्रोल अधिकृत जीवन चौलागाईँले प्रस्तुत गरेको तथ्याङ्कले यस्तो देखाएको हो । प्रत्येक वर्ष झन्डै ३९ करोड मानिसमा डेङ्गु रोगको सङ्क्रमण हुनका साथै २० हजार भन्दा बढी व्यक्तिको मृत्यु हुने गरेको तथा समयमै उपचार व्यवस्थापन गर्न सकिएमा मृत्युदरलाई २ प्रतिशत भन्दा कममा झार्न सकिने चौलागाईँले प्रस्तुत गरेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ । नेपालमा डेङ्गु सन् २००४ मा पहिलो बिरा
सिस्नोः कसरी सेवन गर्दा राम्रो ? जानीराखौं

सिस्नोः कसरी सेवन गर्दा राम्रो ? जानीराखौं

Posted in कृषि र किसान, स्वास्थ्य
सिस्नोको नियमित प्रयोगले स्वास्थ्यमा पर्ने सकारात्मक परिवर्तन त हुन्छ नै यसवाट धेरै पोषक तत्व पनि पाउन सकिन्छ । सिस्नोवाट क्याल्सियम, प्रोटिन, भिटामिन सि, कार्वोहाईडेट, फाइवर, फस्फोरस र फलाम पाईन्छ भने मुटु रोग, मधुमेह, गर्भवती तथा सुत्केरी महिलालाई फाईदा गर्दछ। भने उच्च रक्तचापलाई कम गर्छ । प्रोस्टेड ग्लाण्डर वाथको समस्यालाई फाइदा पु¥याउछ । छाला र कपालको स्वास्थ्यलाई सुधार गर्छ अनुहारलाई चम्किलो वनाउछ साथै कपाल झर्ने समस्याको रोकथाम गर्दछ । सिस्नो खानको लागि प्रयोग गर्दा सम्पुर्ण सकिने नास हुने स्रोत होईन यसको जति वढि प्रयोग गर्न सकियो यसको उत्पादन क्षमताको पनि वढ्दै जान्छ किनकी जति सिस्नो काटिन्छ सिस्नोको मुना पनि पलाउदै जान्छ त्यसकारण अर्को फाईदा यसलाई आयआर्जनको माध्याम पनि वनाउन सन्किन्छ । बारी, खेतका डिल र जंगलमा बेवारिसे अवस्थामा रहेको सिस्नुलाई पछिल्लो समय व्यावसायिक खेतीका रू
डेंगु नियन्त्रणका १० सूत्र

डेंगु नियन्त्रणका १० सूत्र

Posted in स्वास्थ्य
डा भोजराज अधिकारी १. डेंगु प्रकृतिक संक्रमण हुने एक प्रकारको भाइरल हो। एडिस एजिप्टाइ नामक पोथी लामखुट्टेको र्‍यालग्रन्थीमा रहेको भाइरसयुक्त लामखुट्टेले टोकेमा अथवा डेंगु संक्रमित एक बिरामीलाई लामखुट्टेले टोकेर अर्को निरोगी व्यक्तिलाई टोकी डेङ्गु ज्वरो सर्न सक्छ। त्यसकारण लामखुट्टेको टोकाइबाट जोगिनु यसको उत्तम हुन्छ। २. डेंगु भाइरल प्रकृतिक रोग भएकाले यसको कुनै पनि निश्चित उपचार हुँदैन। यो रोगको प्रकृति बुझ्ने, यसका खतराबाट बच्ने र खतराका चिन्ह देखिएमा विषेशज्ञ चिकित्सकको निगरानीमा रहेर उपचार गर्नु नै सर्वोत्तम उपाय हो। यो रोगको विरुद्ध दिइने रोग निरोधक भ्याक्सिन पनि विकसित भई नसकेको हुनाले रोग सार्ने लामखुट्टेबाट बच्न लामखुट्टेको बासस्थान र लार्भा नष्ट गर्नु नै यसबाट बच्ने मुख्य उपाय हो। ३. डेङ्गु संक्रमण गराउने लामखुट्टे विषेशगरी सफा पानी जमेको ठाँउजस्तै गमला, फुलदानी, निर्माण
सेप्सिस के हो?, यस्ता छन् लक्षण

सेप्सिस के हो?, यस्ता छन् लक्षण

Posted in स्वास्थ्य
सेप्सिस भनेको शरीरमा संक्रमण फैलिएर ज्यानै जान सक्ने रोगको एक अवस्था हो। यसलाई शरीरमा रोग विरुद्व लड्ने तत्वहरु वा रोग प्रतिरोधात्मक क्षमताले रोगसँग लड्दा उत्पन्न हुने एक किसिमको शारीरिक प्रतिक्रियाको रुपमा हेर्न सकिन्छ। साथै, यो प्रतिक्रियाले ल्याउने परिवर्तनहरुले शरीरका विभिन्न अंग प्रणालीहरुलाई आक्रमण गरेर काम नलाग्ने बनाउन सक्छ। यसलाई सेप्सिसको विकराल अवस्थाको रुपमा हेर्न सकिन्छ। सेप्सिसका मूलतः तीन रुप हुन्छन्? – सेप्सिस – सेप्सिस र अंग प्रणाली कमजोर हुनुः जस्तै फोक्सो, कलेजो र मिर्गौला – सेप्सिस र रक्तचाप अत्यन्त कम हुनुः नशाबाट दिइएको तरल पदार्थ (सलाइन) ले पनि नभई रक्तचाप बढाउन औषधि प्रयोग गर्नुपर्ने अवस्था, यसले गर्दा शरीरका महत्वपूर्ण अंगलाई चाहिने रगत, अक्सिजन र आवश्यक तत्वको कमी हुने अवस्था। सेप्सिस कुनै रोग नभई रोगहरुको समूह (सिन्ड्रोम) हो। यसले प्रायजसो उमेर ढल्केक
परिवार नियोजनाका आधुनिक साधन प्रयोग गर्ने घटे, परम्परागत विधि अपनाउने बढे

परिवार नियोजनाका आधुनिक साधन प्रयोग गर्ने घटे, परम्परागत विधि अपनाउने बढे

Posted in स्वास्थ्य
आधुनिक विधि अपानाउनेमा कुन प्रदेशका कति? काठमाडौं- नेपालमा परिवार नियोजनका आधुनिक विधिको प्रयोग गर्नेको संख्यामा ह्रास आएको छ। तर, परिवार नियोजनका परम्परागत विधि अपनाउनेको संख्या भने बढीरहेको तथ्यांकले देखाएको छ। नेपाल जनसांख्यिक तथा स्वास्थ्य सर्भेक्षणले अनुसार नेपालमा आधुनिक विधि प्रयोग गर्ने घटेको र परम्परागत विधि अपनाउने बढ्दै गएको देखाएको हो। स्वास्थ्यमा यो सर्भेक्षण हरेक पाँच वर्षमा हुँदै आइरहेको छ। पछिल्लो पटक सन् २०१६ को सर्भेक्षण प्रतिवेदन सार्वजनिक भएको छ। नेपालका लागि अमेरिकी अनुसन्धान संस्था आइसिएफको प्राविधिक अनुगमनमा न्यु एराले गरेको ‘नेपाल जनसांख्यिक तथा स्वास्थ्य सर्भेक्षण (एनडिएचएस) २०१६’ले नेपालमा प्रजनन उमेर (१५ देखि ४९ वर्ष)का ४२ दशमलव ८ प्रतिशतले मात्र परिवार नियोजनका आधुनिक साधनको प्रयोग गर्ने गरेको देखाएको छ। सन् २०११ मा ४३ दशमलव २ प्रतिशतले आधुनिक साधन प्रयोग
स्वास्थ्यमन्त्रीको भ्रमण मोहः एक वर्षमा २५ पटक विदेश उडे

स्वास्थ्यमन्त्रीको भ्रमण मोहः एक वर्षमा २५ पटक विदेश उडे

Posted in मूल खबर, स्वास्थ्य
देशभर डेंगु फैलिरहेको अवस्थामा स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्री उपेन्द्र यादव विश्व स्वास्थ्य संगठनले भारतमा आयोजना गरेको दक्षिण एसियाली राष्ट्रका मन्त्रीहरुको बैठकमा भाग लिन गए । दुई साताअघि भारत गएका उनले ६ दिन उतै बिताए । अस्पतालहरुमा अहिले डेंगीसँगै स्क्रबटाइफसलगायतका बिरामीको चाप बढिरहेको छ। तर स्वास्थ्यमन्त्री यादव भने विदेश सयरमा जान लागेका छन् । त्यो पनि दुई साताका लागि । उनले २०७५ जेठमा स्वास्थ्य मन्त्रालयको जिम्मेवारी सम्हालेपछि अलिहेसम्म पटकपटक विदेश भ्रमण गरिसकेका छन् । एक वर्षको अवधिमा उनी २५ पटकभन्दा बढी विदेश सयरमा निस्किएको मन्त्रालय स्रोतको भनाइ छ ।  नागरिक दैनिकमा छ।

शरीरमा संक्रमण फैलिएर ज्यानै जान सक्ने रोग सेप्सिस के हो? कसरी जोगिने? डा हेमराज पनेरु [भिडियो वार्ता]

Posted in भिडियो चौतारी, स्वास्थ्य
कुनै पनि ब्याक्टेरियल, भाइरल, फंगल, प्यारासाइट्सको संक्रमणका कारण शरीरले देखाउने असामान्य प्रतिक्रिया भनेको सेप्सिस हो। यो एउटा यस्तो संक्रमण हो जुन रगत मार्फत् शरिरको बिभिन्न अंगहरुमा फैलिन्छ। रगतमा भएका सेतो रक्तकोषिकाहरु घट्दै जाने हुन्छ। रगतमा हुने सेतो रक्तकोषिकामा रहेको न्युट्रोफिलसमा रोगसँग लड्ने क्षमता बढी हुन्छ र संक्रमणको संभावना कम रहन्छ। तर, शरीरमा न्युट्रोफिलसको मात्रा घट्यो वा कमी भयो भने शरीरमा बिभिन्न संक्रमण हुन्छ। जसले गर्दा सेप्सिस हुन्छ। सानोभन्दा सानो संक्रमण पनि चाँडै फैलिने र सेप्सिस हुने जोखिम रहन्छ। यस अर्थमा कुनैपनि संक्रमण पछि शरिरमा हुने असामान्य प्रतिक्रिया भनेकै सेप्सिस हो। विकसित देशहरुमा धेरैजसो सेप्सिस हुने कारण भनेको ब्याक्टेरियल संक्रमण हुन्छ भने नेपालजस्तो विकासोन्मुख र अल्पविकसित देशमा ब्याक्टेरियल बाहेक भाइरल, फंगल, प्यारासाइट्स जस्ता संक्रमणबाट
Childhood malnutrition is solvable

Childhood malnutrition is solvable

Posted in स्वास्थ्य
Bill Gates The fact that a quarter of the kids born on the planet don’t get the right food to develop is a mind-blowing tragedy. It now stands out as the greatest inequity in the world. But malnutrition is a solvable challenge. I’m Bill Fates, co-chair of the Bill and Melinda Gates Foundation. Kids that grow up malnourished, their bodies and their brain never fully develop. Looking at their brain, there’s dramatic stunting in white matter development. And, so their ability to be educated, to be productive, to enjoy their life, it’s permanently eliminated. There are elements of malnutrition that are well understood. If you don’t get enough food overall, if you don’t exclusively breastfeed so that you’re being exposed to disease pathogens when you’re very young, the lack of certain micron
झापामा डेंगु नियन्त्रणबाहिर, पाँच सयभन्दा बढी बिरामी

झापामा डेंगु नियन्त्रणबाहिर, पाँच सयभन्दा बढी बिरामी

Posted in खबर, स्वास्थ्य
तीन महिनाअघि देखा परेको डेंगु रोग झापामा अझै नियन्त्रणमा आउन सकेको छैन । जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालय झापासहित स्थानीय पालिकालेसमेत प्रभावकारी काम गर्न नसक्दा डेंगु रोग नियन्त्रणमा आउन नसकेको हो । जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालय झापाका अनुसार झापामा अहिले पनि डेंगुका रोगी पाँच सयभन्दा बढी छन् । उनीहरूको झापाका विभिन्न अस्पतालमा उपचार भइरहेको जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालयका सूचना अधिकारी कुलबहादुर पौडेलले जानकारी दिए । उनका अनुसार यस्तै अवस्था रहे झापामा पनि संकट आउन सक्छ । डेंगु नियन्त्रणका लागि गत वर्षसम्मका कार्यक्रम सकिए पनि यस वर्ष कुनै कार्यक्रम नआएको पौडेलको भनाइ छ । स्थानीय तहले डेंगु नियन्त्रणका लागि चासो दिनुपर्ने भन्दै जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालयसँग कुनै पनि नगरपालिका तथा गाउँपालिकाले सहयोग नमागेको पौडेलले बताए । डेंगुका कारण झापामा हालसम्म दुईजनाको मृत्यु भइसकेको छ । यो वर्ष झापामा कस