‘समाचार र विचारको
साझा चौतारी’



स्वास्थ्य

कोरोना जितेपछि काममै दत्तचित्त

कोरोना जितेपछि काममै दत्तचित्त

Posted in स्वास्थ्य
मंसिर १४, २०७७ सरोज ढुङ्गेल काठमाडौँ । नेपालमा कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) को सङ्क्रमण सुरु भएयता पाँच हजारभन्दा बढी स्वास्थ्यकर्मी सङ्क्रमित भइसकेका छन् । तीमध्ये १३ जना स्वास्थ्यकर्मीको मृत्यु भइसकेको छ । त्यसमा पाँच जना चिकित्सकको कोरोनाका कारण मृत्यु भयो । कोरोना सङ्क्रमित हुनेमा वरिष्ठ चिकित्सकदेखि नर्र्स, स्वास्थ्यकर्मी छन् । कतिपय चिकित्सक कोरोना सङ्क्रमण भएपछि जटिल स्थितिमा पुगेर आईसीयू तथा भेन्टिलेटरमा उपचारपछि निको भए । पुनः काममा फर्किएर बिरामीको जीवन बचाउन लागिरहेका छन् । स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयका सहप्रवक्ता डा. समिरकुमार अधिकारीलाई गत कात्तिक ६ गते कोरोना पुष्टि भएको थियो । कोरोनालाई परास्त गरी उहाँ यतिखेर मन्त्रालयको नियमित काममा फर्किसक्नुभएको छ । दशैँको मुखमा कोरोना सङ्क्रमित भएपछि उहाँलाई दशैँको रौनक भएन । केही खाएको स्वाद तथा गन्धसमेत थाहा हँुदैनथ्यो । सहप्रवक
रुसी कोरोना खोप ९५ प्रतिशत सफल, पुटिनको छोरीले पनि लगाइन्

रुसी कोरोना खोप ९५ प्रतिशत सफल, पुटिनको छोरीले पनि लगाइन्

Posted in स्वास्थ्य
१२ मंसिर २०७७ एजेन्सी । कोरोना भाइरस विरुद्ध रुसले विकसित गरेको कोविड १९ खोप स्पुतनिक भीको पहिलो डोज परिक्षण गरेको ४२ दिनपछि ९५ प्रतिशत भन्दा बढी प्रभावकारी प्रमाणित भएको दावी रुसी अधिकारीहरुले गरेका छन् । मस्कोस्थित द गेमेलिया नेसनल सेन्टर अफ एपिडेमियोलोजी एन्ड माइक्रोबायोलोजीले यस्तो दावी गरेको हो । खोपको पहिलो डोज २८ दिन पछि स्पुतनिक भी क्लिनिकल परीक्षण डाटामा ९१ दशमलव ४ प्रतिशत प्रभावकारिता प्रमाणित भएको थियो । त्यसपछि ४२ दिनमा खोपको प्रभाव बढेर ९५ प्रतिशत भन्दा बढी देखिएको गेमेलियाले जनाएको छ । रुसी प्रत्यक्ष निवेश कोष (आरडीआईएफ)का अनुसार खोपको मुल्य आगामी हप्ता सार्वजनिक गरिनेछ । सामुहिक अर्थात ठुलो परिमाणमा परीक्षण अघि नै स्पुतनिकलाई आधिकारिक रुपमा पन्जिकृत गरिएको यियो । रुस अगस्ट मा कोविड १९ खोपको नियमक स्विकृति दिने पहिलो देश बन्यो । रुसले अगस्टमा स्पुतनिक भीलाई मा
६० वर्ष बढी उमेरका २०,८८८ जनामा कोरोना संक्रमण, कुन प्रदेशमा कति?

६० वर्ष बढी उमेरका २०,८८८ जनामा कोरोना संक्रमण, कुन प्रदेशमा कति?

Posted in स्वास्थ्य
२०७७ मङ्सिर १२ काठमाडौं- नेपालमा ६० वर्षभन्दा बढी उमेरका २० हजार ८ सयभन्दा बढी वृद्धवृद्धा कोरोना भाइरसबाट संक्रमित भएका छन्। स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयको तथ्यांक अनुसार २ लाख २७ हजार ६ सय ४० जना संक्रमितमध्ये २० हजार ८ सय ८८ जना वृद्धवृद्धा कोरोना भाइरसबाट संक्रमित भएको मन्त्रालयले जनाएको छ। संक्रमित हुनेमा ८ हजार ३ सय १९ महिला र १२ हजार ५ सय ६९ पुरुष रहेका छन्। ६१ वर्षदेखि ७० वर्ष उमेर समूहका वृद्धवृद्धा सबैभन्दा बढी संक्रमित भएका छन्। यो उमेर समूहका १२ हजार २ सय १३ जना रहेका छन्। त्यस्तै ७१ देखि ८० वर्ष उमेर समुहका १ हजार १ सय ४ र ८० वर्षभन्दा माथिका २ हजार ५ सय ७१ जना वृद्धवृद्धा संक्रमित भएको मन्त्रालयको तथ्यांक छ। मन्त्रालयका अनुसार संक्रमित हुने वृद्धवृद्धा सबैभन्दा बढी बागमती प्रदेशमा रहेका छन्। बागमती प्रदेशमा १३ हजार ३ सय ३७ जना रहेका छन्। त्यस्तै प्रदेश १ मा २ हज
सुरुमा नौ लाख नेपालीलाई कोरोना खोप

सुरुमा नौ लाख नेपालीलाई कोरोना खोप

Posted in स्वास्थ्य
मंसिर ११, २०७७ काठमाडौँ,। नेपालमा कोरोना भाइरस संक्रमणविरुद्धको खोप प्राप्त भएपछि सुरुमा ३ प्रतिशत जनसंख्यालाई उपलब्ध गराउने भनिए पनि त्यसभित्र कोको पर्छन् भन्ने यकिन चाहिँ गरिएको छैन । विश्व स्वास्थ्य संगठन (डब्लुएचओ) को अगुवाइमा पहिलो चरणमा ३ प्रतिशत जनसंख्यालाई खोप उपलब्ध गराउने तयारी छ । लगत्तै दोस्रो चरणमा १७ थपेर २० प्रतिशत जनसंख्यामा खोप पु¥याउने योजना बनाइएको छ । डब्लुएचओ, विश्वव्यापी भ्याक्सिन सञ्जाल ‘गाभी’, महामारीविरुद्धको गठबन्धन ‘सेपी’ को सहकार्यमा उपलब्ध हुने यो सुविधाले नेपालसहित ९२ वटा निम्न तथा मध्यम आय भएका राष्ट्र लाभान्वित हुने छन् । कोभ्याक्सले यो सुविधामा सहभागी राष्ट्रलाई सन् २०२१ को अन्तिमसम्म २ अर्ब डोज खोप खरिद गरी आपूर्ति गर्ने तयारी गरेको छ । कोभ्याक्स सुविधाअन्तर्गत हालसम्म तीनवटा खोप निर्माता कम्पनीसँग सम्झौता भइसकेको छ भने अन्यसँग छिट्टै हुने तयारी र
अझै स्टेचर र डोकोकै भरमा बिरामी

अझै स्टेचर र डोकोकै भरमा बिरामी

Posted in स्वास्थ्य
५० शय्याको जिल्ला अस्पतालमै छैन एम्बुलेन्स ११ मंसिर २०७७ वासुदेव शर्मा, जाजरकोट जाजरकोटको ५० शय्याको एक मात्र जिल्ला अस्पताल एम्बुलेन्सविहीन भएको छ । एम्बुलेन्स बिग्रिएपछि मर्मतका लागि कल्लु ग्यारेज नेपालगन्जमा दुई वर्षदेखि थन्किएपछि सो अस्पताल एम्बुलेन्सविहीन भएको हो । जिल्ला अस्पताल जाजरकोट, नेपाल रेडक्रस र कुमारी ट्रस्टको एम्बुलेन्स बिग्रिएका छन् । तीनवटै एम्बुलेन्स बिग्रिएपछि सरोकारवाला निकायले मर्मत नगर्दा जाजरकोट सदरमुकाममा एम्बुलेन्स अभाव भएको छ । बिरामीलाई जोखिमपूर्णरुपमा डोको, स्टेचरको सहायतामा आफन्तले अस्पतालसम्म ल्याउने गरेका छन् । जिल्ला अस्पतालमा बिरामीको उपचार सम्भव नभएपछि एम्बुलेन्स नहुँदा जाजरकोट अस्पतालबाट रिफर गरेका बिरामीले सार्वजनिक गाडीमा चर्को मूल्य तिरेर बिरामीलाई सुर्खेत, नेपालगन्ज, काठमाडौंलगायतका सुविधा सम्पन्न अस्पताल लिएर औषधी उपचार गर्ने गरेका छन्
नेपालमा ९१ प्रतिशत संक्रमणमुक्त, सार्कमा चौथो स्थानमा

नेपालमा ९१ प्रतिशत संक्रमणमुक्त, सार्कमा चौथो स्थानमा

Posted in स्वास्थ्य
मंसिर ९, २०७७ काठमाडौँ । सार्क राष्ट्रमध्ये कोरोना भाइरस संक्रमणमुक्त हुने दरमा नेपाल अग्रस्थानमा रहेको छ । भुटान, भारत र माल्दिभ्सपछि नेपालमा संक्रमित संक्रमणमुक्त हुनेको संख्या उल्लेखनीय रहेको छ । हालसम्म नेपालमा कुल संक्रमितमध्ये ९० दशमलव ९० प्रतिशत संक्रमणमुक्त भएका छन् । देशभर २ लाख २२ हजार २ सय ८८ संक्रमितमध्ये २ लाख २ हजार ६७ जना संक्रमणमुक्त भएका छन् । हालसम्म १ हजार ३ सय ३७ जना संक्रमितको मृत्यु भएको छ । स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयका अनुसार देशभर सक्रिय संक्रमितको संख्या १८ हजार ८ सय ८४ रहेको छ । देश संक्रमणमुक्त (प्रतिशतमा) भुटान ९४.२४ भारत ९३.६७ माल्दिभ्स ९१.९९ नेपाल ९०.९० पाकिस्तान ८७.७८ बंगलादेश ८१.०१ अफगानिस्तान ७९.९६ श्रीलंका ७१.८७ वल्र्डमिटरका अनुसार सबैभन्दा धेरै भुटानमा कुल संक्रमितमध्ये ९४ दशमलव २४ प्रतिशत संक्रमणमुक्त भएका छन् । कुल ३ सय ८२ जना
बहुउपयोगी कोदोको महत्व र नेपालमा यसको संभावना

बहुउपयोगी कोदोको महत्व र नेपालमा यसको संभावना

Posted in स्वास्थ्य
कोदो नेपालको चौथो मुख्य बालि हो भने पहाडी क्षेत्रको मकै पछिको दोस्रो मुख्य बालि हो।यसलाई गरिबको खाना पनि भनिन्छ किनकि यसको खेति कम मलिलो तथा सुख्खा जग्गामा पनि गर्न सकिन्छ र पहाडि भागमा कम खर्चमा खेती गर्न सकिन्छ।कोदोबाट ढिडो रोटी, सातु, लिटो, खोले, पुवा लगायत अन्य परिकार बनाएर खान सकिन्छ।खाद्य सुरक्षाको दृष्टिकोणले त झन यो ज्यादै महत्वपूर्ण बालि हो।भाते बानिको संस्कृति हुर्केको हाम्रो गाउँ समाजमा कोदोलाई नेपालिहरुको भान्छामा पनि कम महत्व दिने गरेको पाईन्छ।तर हालका दिनहरुमा यस सम्बन्धि जनचेतना अभिवृद्धि, कोदो भन्दा अरु खाद्यान्न महंगो तथा स्वास्थको दृष्टिकोणले कोदो लाभदायक भएकोले यसको महत्व तथा उपयोगिता दिन प्रति दिन बढ्दै गईरहेको छ।यो मधुमेह बिरमिको लागि पनि उपयुक्त अन्नबालि हो।पोषणतत्वको कुरा गर्ने हो भने यसमा क्यालसियम, कार्बोहाईड्रेड, प्रोटिन चिल्लो पदार्थ, थाईमिन तथा रेशादार बस्तु पाई
कोरोना खोप, अमेरिकीहरुले डिसेम्बरमै लगाउन पाउने

कोरोना खोप, अमेरिकीहरुले डिसेम्बरमै लगाउन पाउने

Posted in स्वास्थ्य
८ मंसिर २०७७ एजेन्सी । कोरोना भाइरसविरुद्धको सफल खोप निर्माण गरेको अमेरिकी कम्पनी फाइजरले अमेरिकामा खोपलाई आकस्मिक अनुमति दिन आवेदन दिएको छ । अब यो खोप अनुमति प्राप्त भए लगत्तै नियमित प्रयोगमा जाने छ । कोरोनाको खोप अमेरिकी नागरिकहरूले पहिलो पटक डिसेम्बर महिनाको ११ तारिखसम्ममा पाउन सक्ने एक उच्च अधिकारीले बताएका छन्। अमेरिकाको कोरोनाभाइरस खोप कार्यक्रमका प्रमुखले उक्त जानकारी दिएका हुन्। डा. मोन्सेफ स्लावीले सीएनएनसँग कुरा गर्दै स्वीकृति पाएको २४ घन्टाभित्र खोप पुर्‍याइने योजना सुनाए। देशव्यापी रूपमा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण बढिरहेका बेला उनले त्यस्तो बताएका हुन्। जोन्स हप्किन्स विश्वविद्यालयको तथ्याङ्क अनुसार अमेरिकामा एक करोड २० लाखभन्दा धेरै मानिस सङ्क्रमित भएका छन् र दुई लाख ५५ हजार जनाको मृत्यु भएको छ। अमेरिकी कम्पनी फाइजर र त्यसको सहायक कम्पनी बायोएनटेकले अमेरिकामा आफ्नो ख
कोभिड-१९ महामारी : मातृशिशु सेवामा असर र अबको बाटो

कोभिड-१९ महामारी : मातृशिशु सेवामा असर र अबको बाटो

Posted in स्वास्थ्य
करिब ३ महिना पहिला १० अगस्ट २०२० मा कोभिड-१९ को महामारीकै दौरानमा प्रसिद्ध ब्रिटिस जर्नल ल्यान्सेन्ट ग्लोबल हेल्थमा कोभिड महामारीको कारणले भएको लकडाउनले नेपालमा करिब ५० प्रतिशत संस्थागत सुत्केरी घटेको र नवशिशुको मृत्युदर पनि करिब २०० प्रतिशतले बढेको भन्ने रिसर्च पेपर प्रकाशित भयो। यो पेपरले नेपालमा कोभिड-१९ को कारणले भएको लकडाउनले गैरकोभिडजन्य स्वास्थ्य सेवमा ठूलो गिरावट आएको र आवश्यक कदमहरु चालिनुपर्ने सुझावहरु दिएको थियो। कोभिड महामारीबीच उक्त अध्ययन गरिनु एकदमै चुनौतीपूर्ण एवं प्रशंसनीय पनि छ। वास्तवमा अध्ययन नेपालका ९ वटा रेफरल अस्पतालमा भएको र लेखले समेत उक्त तथ्यांकलाई समान्यीकरण गर्न नहुने भने तापनि सामाजिक सञ्जाल लगायतका लगायतका केही सञ्चार माध्यममा नेपालले हालसम्म स्वास्थ्य क्षेत्रमा हासिल गरेका उपलब्धिहरु गुम्यो भन्ने खालका अतिरन्जित बहसहरु भए। तर, कोभिड-१९ महामारीले केही द
जोखिममा अस्पतालका आकस्मिक कक्ष

जोखिममा अस्पतालका आकस्मिक कक्ष

Posted in स्वास्थ्य
मंसिर ७, २०७७ चाँदनी हमाल काठमाडौँ । काठमाडौँको मुटुमै रहेको वीर अस्पतालको आकस्मिक कक्ष चाडबाडका बेलामा समेत बिरामीले भरिभराउ रहन्छ । दशैँ, तिहार अनि छठ पर्वका बेला समेत आकस्मिक कक्षमा बिरामीको चाप घटेन । कोरोना भाइरस (कोभिड–१९)को चाप बढ्दै गएपछि जेठो अस्पताललाई कोभिड अस्पतालको समेत जिम्मेवारी थपिएपछि त्यहाँ बिरामी आउने क्रम दोब्बर भएको हो । आकस्मिक कक्षमा त झनै बिरामीको चाप बढ्दो छ । कोरोना भाइरसको सङ्क्रमण बढ्दो रहेकाले वीर अस्पतालको आकस्मिक कक्ष बिरामीको रोजाइ हुन थालेको छ । स्वास्थ्य मन्त्रालयले कोभिडमा गुणस्तरीय सेवा सञ्चालन गर्न अन्य सेवासँगै आकस्मिक सेवालाई निरन्तर र चुस्त राख्न बारम्बार निर्देशन दिइरहेको छ । कोभिडका कतिपय बिरामीलाई भर्ना गर्नुपर्ने हुन्छ भने कतिपयलाई आकस्मिक कक्षमै उपचार गर्नुपर्ने हुन्छ । सोहीअनुसार सकेजति सेवा प्रदान गरिएको अस्पतालका निर्देशक डा. केदारप्रसा