‘समाचार र विचारको
साझा चौतारी’





सृजनाको चौतारी

तान्जानियाली उपन्यासकार अब्दुलराजाक गुर्नाहलाई नोबेल पुरस्कार

तान्जानियाली उपन्यासकार अब्दुलराजाक गुर्नाहलाई नोबेल पुरस्कार

Posted in सृजनाको चौतारी
२२ आश्विन २०७८ स्टकहोम, (एजेन्सी) । तान्जानियाली उपन्यासकार अब्दुलराजाक गुर्नाहले आफूलाई सन् २०२१ को साहित्यतर्फको नोबेल पुरस्कार प्रदान गरिएकोमा निकै खुशी लागेको प्रतिक्रिया दिएका छन् । स्विडिस एकेडमीले गुरनाहको आपैनिवेशवादको असरहरूमाथि साहित्यमार्फत व्यक्त गरिएका अडान र करुणा भावको प्रशंसा गरिएको छ । उनले प्राप्त गर्ने पुरस्कारको धनराशि ११ लाख ४० हजार अ‍ेमरिकी डलर रहेको छ । ७३ वर्षीय गुरनाहले ‘प्याराडाइज एन्ड डिसर्सन’ र ‘डेलिकेसन टु ट्रुथ’ लगायत १० वटा उपन्यास लेखेका छन् । त्यतिका महान लेखकहरूका सूचीबाट पुरस्कारका लागि आफूलाई छानिएकोमा अत्यन्तै खुशी भएर उनले एकेडमीप्रति आभार व्यक्त गरेका छन् । सन् १९९४ मा प्रकाशित उनको ‘प्याराडाइज एन्ड डिसर्सन’ पनि उनले बीसौं शताब्दीको शुरूमा तान्जानियामा हुर्केका एकजना केटाले कसरी बुकर्स पुरस्कार जिते भन्ने कथावस्तु उल्लेख गरेका थिए ।
तिमीले को सँग सिक्यौ ?

तिमीले को सँग सिक्यौ ?

Posted in सृजनाको चौतारी
तिमीले कोसँग सिक्यौ प्रेमको परिभाषा कस्ले सिकायो प्रेमको सिध्दान्त ? कहाँबाट उत्पन्न भयो वासना रहित प्रेमको उपासना? कसले र कहाँ पोख्यो प्रेमको पहिलो उत्सर्ग कसबाट प्रतिपादित भए होलान ममता र वात्सल्यका शितल प्रेमहरू कस्ले रच्यो होला प्रेमको कविता? प्रकृतिको स्पर्शसँगै लाग्छ मलाई आमाले सिकाउनु भयो प्रेमका विषयहरू बाद्वारा सम्मानित गर्न सिके होला प्रेम र समर्पणका भावहरू जीवका सुखदुस्खबाट जाने होला प्रेमका यावत परिभाषाहरू भन्छन् मान्छेहरू मैले प्रेम गर्न जानिन भन्छन प्रेमीहरू म प्रेममा पागल भएँ भन्छन मानिसहरू म प्रेममा बदनाम भएँ नसिक्नु पर्ने विषय न रित्तिएर सकिने सम्पत्ति न बदनाम भएर नासिने प्रेम प्रेम त सधै अजर छ आफैभित्र छन् प्रेम जाग्रीतिको उद्भव प्रेम मै छ फूलको सुन्दरता प्रेम नै हो त्याग र समर्पणको सुत्र हृदयमा जागृत भएपछि प्रेम बज्छ मनभरि प्रे
मन लाग्यो

मन लाग्यो

Posted in सृजनाको चौतारी
मुक्तक मुक्तक न १ लाग्छ मलाई धेरै, धेरै यस्तै खास छु सुन्छु साहित्यको लागि झनै आश छु हिजो शुन्य आज अघाद माया पाउँदा उत्साह छ त्यसैले पाठककै पास छु मुक्तक न २ उनकै मन मन्दिर भित्र कति बसेँ म देवता सम्झि कति क्षण उसै फसेँ म दिन, रात सपनिमा भिजाउँदै सिरानी कल्पनाको गहिराई मूनि त्य्सै पसेँ म मुक्तक न ३ लहलह बालीझैँ कलम मेरो डुलाउँन मन लाग्यो त्यहाँ भित्र कथा ब्य्था सबै खुलाउँन मन लाग्यो खडेरी पर्न नदिई शब्द माथि पुष्प बर्षा गराउँदै सबको नजरमा साहित्यलाई फुलाउँन मन लाग्यो मुक्तक न ४ हराएँ कतै म बिलाएँ तिम्रै यादमा फाटेको मन सिलाएँ तिम्रै यादमा भक्कानिएँ हरेकपल दिन र रातमा बेहोशिमै बिष पिलाएँ तिम्रै यादमा सुर्योदय नगरपालिका ३ इलाम
परिवर्तन !

परिवर्तन !

Posted in सृजनाको चौतारी
कविता उँभो हेर्छु आकाश नीलै छ अँधेरी रातमा तारा झल्मलाएकै छ जूनकीरीले बत्ति बालेकै छ परिवर्तन भयो भन्छन् सबै खै के परिवर्तन भयो? गाउँमा साने घर्ती प्यासले छटपटाएकै छ पानी लिन गएकी सानी पधेँराबाट हराउँदै छे चिच्याईरहेका छन् आमाहरू छाती पिट्दै कराईरहेका छन् भाउजूहरू खै कस्तो परिवर्तन भो? कहाँ भयो परिवर्तन?
लाजले लजाउँदै भन्यो,मलाई त लाज लाग्छ

लाजले लजाउँदै भन्यो,मलाई त लाज लाग्छ

Posted in सृजनाको चौतारी
कविता लाजले लजाउँदै भन्यो, मलाई त लाज लागेर आयो भित्रैदेखि काउकुती हुँडलिएर आयो कत्ति हो कति लाज थुप्रिएर आयो लाजले मलाई भन्यो ‘मलाई त खपिनसक्नु लाज लागेर आयो’ हिजो उनलाई सराप्नेहरु, रत्ति पनि नलजाएर उनकै पाउमा पर्न पुगे उनकै किर्तन टोली कम्पनीको शेयर सदस्य बन्न पुगे लाजले भुतुक्क हुदै भन्यो ‘ लबस्तरा हरु’ धुप हालेर उनको सत्तो सराप गर्नेहरु कुन मन्त्रको धुनमा उनकै वरिपरि भुन्भुनाउँदै लम्पसार परे रत्ति पनि लोकको लाज लाग्दो हो त एक पटक ऐना सम्म त हेर्थे होलान नि लाजले मर्नेगरि लजाउँदै भन्यो ‘लाज पचेकाहरु’ चिच्याएर नथाक्नेहरु, उनलाई धारेहात कस्नेहरु तिते आन्द्रो चुडिने गरि मच्चीमच्ची हल्ला मच्चाउनेहरु नै उनको भजन मण्डलीका बफदार कलाकार बनेर कठै बरा! भन्नु जस्तै भएर, निगुरमुण्टी गर्दै शरणमा परेको हेरेर लाजले खपिनसक्नु भएर मलाई भन्यो‘ खै कसको ओखती हुदैन भनेको यही हो’
हालसालै

हालसालै

Posted in सृजनाको चौतारी
कविता  राजनीतिमा, आफ्नो मटक मार्न तुष्ट हुन, र रतिमा रमाउन अथवा, सत्ता टिकाउन हालसालै, कसैले भन्यो होला जय श्रीराम, धर्मको हिन्दुत्व बोकेर रामलाई विवादमा मुस्दै, निजको ठोरी चलाउन, यानेकि सत्ता चलाउन, बिचरा,च्व च्व धम्मरधुस सल्लाहकारको सङ्गत र उटपट्याङमा आश्रित भएर, बोलिदियो, तथैवचः र, नासियो मासियो अनि गयो कहाँरु रसातलरुरु होइन, ठट्यौलीको संसारबाट जनजनको मतमा ठट्टा गर्नसक्ने उखानबाट गाउँ खाने कथाबाट, ढाँट्न सक्ने एमानको भ्रमपूर्ण मञ्चबाट फेरि, त्यहीँ पुग्न ऊ गएको छ। आउला, त्यो पुनः फर्केर भन्ला, मेरा रामजी रघुजी, परमेश्वर, हिन्दूत्वका सारथि यावत्, मेरो आँगन, मेरो ठोरी, मेरो सत्ता, मेरो कुर्सी ममःममः भन्दै तर, तिमी जागरुक हुनू त्योबेला भन्नू, खबरदार बरु, मेरी सीता मेरै हो सभ्यताको चिनारीमा उनी, सीता मेरी प्रिये, प्राणप्रिये सदैव असली छिन,आफ्नै हृदयकी अधिपति तिम
गाउँ नियाल्दा

गाउँ नियाल्दा

Posted in सृजनाको चौतारी
कविता  मेरो गाउँको मुहार आज कता कति फेरिएछ केही पुराना बिग्रिएछन केही नयाँपन बेरिएछ थकाइ लाग्दा बिसाउने चौतारो नि भत्किएछ साथमा माया मिसाउने पाटी पनि मक्किएछ ।। बरका हागा काटिएछन पिपल दुःखी भएछ गोरेटा थिए मासिएछन नयाँ सडक गएछ प्यास लाग्दा पानी पिउने गैरीधारो हराएछ डाँडा गाउँमा कार्यलय रातो झन्डा फराएछ ।। दुःखैदुःख बगिरहने आँशु पनि केही सुकेछन ढिकीजाँतो भत्किएछन चुलाचौकानि लुकेछन शिक्षा स्वास्थ्य रोजगारले नयाँ रूप लिएछन पशुपालन कृषि सबले आम्दानी पो दिएछन ।। टुकी पानस थन्किएछ बिजुली तार छाएछ सानो भाइले चलाउने मोबायल नि पाएछ टेलिभिजन घर घरमा कम्प्युटर ल्याएछन देश बिदेश बुझे सँगै चङ्ख पनि भएछन ।। गाँउलेहरू खुशी भइ बिकास पनि छाएछ बोलीचाली खानपानमा परिवर्तन आएछ खोला तर्ने फडके पनि झोलुङ्गे पुल भएछ थोरै भए नि अब मेरो गाउँको दुःख गएछ ।।
बादल

बादल

Posted in सृजनाको चौतारी
कविता हृदयको स्पन्दन नै निशब्द भएको आँसूले भरिएको व्यथित बादल हुँ, रोदनमा आहत भएको सारा संसार नयनहरु दिब्य ज्योति बल्दै गरेको, अनी कान्तिमय प्रज्वलित त छँदै हो म करुणा ले भरिएको भवसागर हुँ, मेरा हरेक कदमहरु संगीत भरिएको प्रत्येक स्वाँसमा तमोरका सरगमहरू, सारा व्योम त्यो नयाँ रंगमा रंगिएको छाया मा मन्द मन्द शितल पवन हुँ, हृदयको स्पन्दन नै निशब्द भएको आँसू ले भरिएको व्यथित बादल हुँ, जंगलमा चहकी रहेका पंक्षीहरू सब अनी तडप हजारौं जीव जन्तुहरूको, विक्षिप्तता सारा अरण्य भरी रहे नि म जीवन रसनाको अभिलाषी हुँ, ऐ बतास१ तिमी झैं शुष्क भएँ आज मौसम जस्तो सर्वथा शिशिर सरी हुँ, कल्पनाको संसारमा रमाउन पाउँदा निशाको स्तब्धता ताराहरू को पुंज, अनी आहा! मन्द मन्द शितल बतास मानौं फाल्गुन मधुमासको पुर्णिमा हुँ, हृदयको स्पन्दन नै निशब्द भएको आँसूले भरिएको व्यथित बादल हुँ, फेसबुकबाट साभा
शब्द सृजना

शब्द सृजना

Posted in सृजनाको चौतारी
पराले झुप्रो पनि महल हुन्छ। जब त्याहाँ सद्भाव सवल हुन्छ। टरेर जान्छन् धेरै सङ्कटजब, आपसमा घरमै छल्फल हुन्छ। महलनै पनि बन्ने छ खण्डहर, घृणा, जब अदलबदल हुन्छ। स्थिती आउँछ छुट्टिने सम्मको, छल्फलको सट्टा, जब छ्ल हुन्छ। एक्लिदै जान्छ,सज्जन समाजमा, जब जालीझेलीको दल्बल हुन्छ। परोपकारी होस, बिचारधारा नत्र,त्योफोहोर बग्ने ढल हुन्छ। शान्ति भावले कर्म गरेनौ भने, जता ततै रगतको भल हुन्छ। ज्ञान र सृजना सीप भयो भने, हेरौं त कति मीठो गजलू हुन्छ। फेसबुकबाट
आँखा खोलि

आँखा खोलि

Posted in सृजनाको चौतारी
मुक्तक मुक्तक १ आँशु भित्र हाँसो हुन्छ हेर्नू पर्छ आँखाखोलि बाद्ल भित्र जून हुन्छ केर्नु पर्छ आँखाखोलि हारहोईन जित ठान्दै जिन्दगिका कदम जति उड्छन मन सम्हालेर बेर्नु पर्छ आँखा खोलि मुक्तक २ जिन्दगी हार होईन सके जित बुझ्नु रसाए नयन भने बरु त्यो शित बुझ्नु भक्कानिए मनहरु सम्हाल्न नबिर्सदै दुःख र सुख त यो संसारकै रित बुझ्नु मुक्तक न ३ नबिर्सनु नेपाल आमा, लेख्नलाई जहिले आँखा खोल्नु सिमा रेखा, देख्नलाई जहिले हार होइन जित लेख्नु गोर्खालीको रगतले बैरीआए थाप्नु छाती देश,छेक्नलाई जहिले मुक्तक ४ ट्वाँके मिठो खोया बिर्के तनाइँ दिनुसानी सितन पनि लोकल भाले बनाइँ दिनुसानी बानि बिग्रियो संगतले ठेगान छैन मेरो पनि बरु घर होईन माइतमै तिज मनाइँ दिनुसानी तारा पौडेल,अबिरल सु न पा ३ इलाम