जी एन शर्मा
राष्ट्र निर्माण कुनै एक व्यक्ति, दल वा सरकारको एकल प्रयासबाट सम्भव हुने प्रक्रिया होइन। यो त साझा उद्देश्य, सहकार्य र विश्वासको जगमा उभिएको दीर्घकालीन यात्रा हो। विशेषगरी नेपालजस्तो विविधतायुक्त समाजमा, जहाँ भौगोलिक, सांस्कृतिक र राजनीतिक विविधता गहिरो छ, त्यहाँ समृद्धि हासिल गर्न सबै पक्षको सक्रिय सहभागिता अपरिहार्य हुन्छ।
राजनीतिमा पक्ष र प्रतिपक्ष स्वाभाविक हुन्। लोकतन्त्रको सुन्दरता नै यही प्रतिस्पर्धामा निहित हुन्छ। तर, जब कुरा राष्ट्रको दीर्घकालीन हित, विकास र सुशासनको आउँछ, त्यतिबेला पक्ष र प्रतिपक्षबीचको दूरी घटेर सहकार्यमा रूपान्तरण हुनुपर्छ। विकासको मुद्दा कुनै दलको एजेन्डा मात्र होइन, यो सम्पूर्ण राष्ट्रको साझा जिम्मेवारी हो।
नेपालले विगतमा राजनीतिक अस्थिरता, अविश्वास र विभाजनका कारण अपेक्षित गति समात्न सकेन। सरकार परिवर्तनसँगै नीति परिवर्तन हुने प्रवृत्तिले दीर्घकालीन योजनाहरू अधुरै रहने गरेका छन्। यस्तो अवस्थाबाट बाहिर निस्कन अबको आवश्यकता भनेको निरन्तरता र सहमतिको राजनीति हो।
सहमति भनेको आफ्नो विचार त्याग्नु होइन, बरु साझा हितका लागि लचिलो बन्ने क्षमता हो। जब सरकार र प्रतिपक्ष दुवैले राष्ट्रिय मुद्दाहरूमा एकै ठाउँमा उभिन्छन्, तब मात्र स्थायित्वको आधार तयार हुन्छ। आर्थिक विकास, पूर्वाधार निर्माण, शिक्षा सुधार, स्वास्थ्य सेवा विस्तार जस्ता क्षेत्रहरूमा साझा दृष्टिकोण विकास गर्न सकियो भने मात्र दिगो प्रगति सम्भव हुन्छ।
यसमा नागरिक समाज, निजी क्षेत्र, सञ्चार माध्यम र आम जनताको भूमिका पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण छ। सरकारको कामलाई मात्र आलोचना गर्ने वा समर्थन गर्नेभन्दा पनि सकारात्मक सुझाव, निगरानी र सहकार्यमार्फत योगदान दिन सकिने वातावरण आवश्यक छ। जब राज्य र समाजबीच विश्वासको सम्बन्ध बलियो हुन्छ, तब विकासको गति स्वाभाविक रूपमा तीव्र हुन्छ।
आजको विश्व प्रतिस्पर्धात्मक छ। छिमेकी राष्ट्रहरू तीव्र गतिमा अघि बढिरहेका छन्। यस्तो अवस्थामा नेपालले आन्तरिक विवादमा अल्झिरहनु भनेको अवसर गुमाउनु हो। यदि हामीले साँच्चै समृद्ध नेपाल निर्माण गर्ने हो भने, राजनीतिक ध्रुवीकरणलाई कम गर्दै साझा राष्ट्रिय लक्ष्य तय गर्नुपर्छ।
निष्कर्षमा, देश निर्माणको आधार केवल सत्ता परिवर्तन होइन, सोच परिवर्तन हो। पक्ष र प्रतिपक्षबीचको स्वस्थ प्रतिस्पर्धासँगै आवश्यक मुद्दाहरूमा सहकार्यको संस्कृति विकास गर्न सकियो भने मात्र समृद्धिको सपना साकार हुन सक्छ। आजको आवश्यकता स्पष्ट छ—“हामी” को भावना, साझा जिम्मेवारी र एकताबद्ध प्रयास। यही बाटोले मात्र नेपाललाई स्थायित्व, समृद्धि र उज्यालो भविष्यतर्फ डोर्याउन सक्छ।
