झापा । नेपालमा युरोलोजी तथा मृगौला प्रत्यारोपण (Renal Transplant) सेवाको क्षेत्रमा उल्लेखनीय योगदान पुर्याउँदै आएका प्रा. डा. राम सागर शाह आज दक्ष शल्यचिकित्सक, सफल शिक्षक र सक्रिय अनुसन्धानकर्ताका रूपमा स्थापित नाम हुन्। बिरामीको उपचारदेखि चिकित्सा शिक्षाको विकास र अन्तर्राष्ट्रियस्तरका अनुसन्धानसम्मको उनको यात्रा समर्पण, निरन्तर अध्ययन र उत्कृष्टताको प्रेरणादायी उदाहरण बनेको छ।
वि.सं. २०३९ माघ ९ गते (२२ जनवरी १९८३) जन्मिएका प्रा. डा. शाहले काठमाडौंस्थित सनसाइन सेकेन्डरी बोर्डिङ स्कुल र भी.एस. निकेतन उच्च माध्यमिक विद्यालयबाट प्रारम्भिक शिक्षा पूरा गरे। त्यसपछि उनले एमबीबीएस अध्ययन सम्पन्न गरी नेपाल मेडिकल कलेज टिचिङ अस्पतालमा इन्टर्नशिप गरे। चिकित्सा विज्ञानप्रतिको गहिरो लगाव र कठिन परिश्रमले उनलाई जनरल सर्जरी हुँदै युरोलोजीको उच्च विशेषज्ञतासम्म पुर्यायो।
नेपालगञ्ज मेडिकल कलेजबाट एम.एस. (जनरल सर्जरी) र बीपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान (BPKIHS) बाट एम.च. (युरोलोजी) पूरा गरेका उनले मृगौला प्रत्यारोपणसम्बन्धी विशेष प्रशिक्षण हासिल गर्दै सन् २०२१ मा दर्ताप्राप्त रेनल ट्रान्सप्लान्ट सर्जनको मान्यता प्राप्त गरेका छन्। यो उपलब्धिले उनलाई नेपालका मृगौला प्रत्यारोपण सेवाका अग्रणी विशेषज्ञहरूमध्ये एकका रूपमा स्थापित गरेको छ।
उपचारसँगै चिकित्सा शिक्षामा पनि उनको योगदान उत्तिकै प्रशंसनीय छ।
नेपालगञ्ज मेडिकल कलेजमा लेक्चररका रूपमा अध्यापन यात्रा सुरु गरेका प्रा. डा. शाह पछि विराटनगरस्थित नोबेल मेडिकल कलेजको युरोलोजी विभाग प्रमुख बने। हाल उनी काठमाडौँ विश्वविद्यालयअन्तर्गत प्रोफेसर (प्रा. डा.) का रूपमा कार्यरत रहँदै नयाँ पुस्ताका चिकित्सकहरूलाई ज्ञान, सीप र व्यावसायिक मूल्य हस्तान्तरण गरिरहेका छन्।
प्रा. डा. शाहको अर्को महत्वपूर्ण परिचय भनेको अनुसन्धानप्रतिको उनको गहिरो प्रतिबद्धता हो। मृगौला, प्रोस्टेट, युरिनरी ट्र्याक्ट, युरोलोजिकल शल्यचिकित्सा तथा जनरल सर्जरीसँग सम्बन्धित उनका अनुसन्धानहरू राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय जर्नलहरूमा प्रकाशित भएका छन्। यी अनुसन्धानले नेपाली चिकित्सा क्षेत्रको शैक्षिक उन्नयनसँगै आधुनिक उपचार पद्धतिलाई थप वैज्ञानिक आधार प्रदान गरेका छन्।
विराटनगरलाई आफ्नो कार्यक्षेत्र बनाएका प्रा. डा. शाह बिरामीप्रतिको आत्मीय व्यवहार, आधुनिक प्रविधिमा आधारित उपचार, उच्चस्तरीय शल्यकौशल र अनुसन्धानमुखी सोचका कारण चिकित्सक समुदाय र सेवाग्राही दुवैबीच विश्वासिलो व्यक्तित्वका रूपमा परिचित छन्। विशेषगरी युरोलोजी तथा मृगौला प्रत्यारोपण सेवामा उनले पुर्याएको योगदानलाई स्वास्थ्य क्षेत्रले महत्वपूर्ण उपलब्धिका रूपमा लिएको छ।
आजको प्रतिस्पर्धी चिकित्सा संसारमा प्रा. डा. राम सागर शाहको यात्रा केवल व्यक्तिगत सफलताको कथा मात्र होइन, ज्ञान, सेवा, अनुसन्धान र मानवीय संवेदनालाई एकसाथ अघि बढाउन सकिन्छ भन्ने प्रेरणादायी उदाहरण पनि हो। निरन्तर सिकाइ, इमानदार सेवा र पेशागत उत्कृष्टताप्रतिको उनको समर्पणले नेपाली चिकित्सा क्षेत्रलाई अझ सशक्त बनाउने विश्वास गर्न सकिन्छ।
